Quy Trình Bảo Dưỡng Và Lưu Kho Ghi Kéo Cáp Ngầm Giúp Kéo Dài Tuổi Thọ Gấp 3 Lần

Một bộ ghi kéo cáp ngầm sợi thủy tinh cao cấp có mức giá đầu tư ban đầu không hề rẻ, dao động từ vài triệu đồng cho một cuộn dây chuẩn kỹ thuật. Tuy nhiên, một thực trạng đáng buồn trên các công trường viễn thông Việt Nam là thiết bị thường bị xuống cấp, giòn gãy và hư hỏng khung đỡ chỉ sau vài tháng sử dụng. Nguyên nhân không nằm ở chất lượng nhà sản xuất, mà đến 90% xuất phát từ thói quen quăng quật, bỏ mặc thiết bị sau khi thi công của thợ. Bài viết này sẽ cung cấp cho các kỹ sư và tổ trưởng tổ đội quy trình bảo dưỡng, lưu kho chuẩn chỉnh giúp tối ưu hóa khấu hao vật tư, kéo dài tuổi thọ cuộn ghi lên tới 3-5 năm.

1. Kẻ thù giấu mặt của sợi thủy tinh: Hóa chất cống ngầm và Tia UV

Nước dưới lòng cống bể kỹ thuật không đơn thuần là nước mưa, nó là hỗn hợp phức tạp chứa axit béo từ nước thải sinh hoạt, kiềm từ bê tông rỉ ra, và các hóa chất tẩy rửa ăn mòn mạnh. Khi dây ghi ngâm dưới lòng đất, lớp vỏ nhựa Epoxy/ABS bảo vệ sẽ bị các hóa chất này tấn công. Nếu thu dây về lồng sắt mà không làm sạch, hóa chất sẽ gặm nhấm, làm mờ và gây giòn vỏ nhựa.

Bên cạnh đó, tia cực tím (UV) có trong ánh nắng mặt trời là sát thủ bẻ gãy các liên kết polymer của vỏ nhựa bảo vệ. Cuộn ghi phơi nắng lâu ngày tại công trường hoặc để ở bãi tập kết không che chắn sẽ bị hiện tượng "lão hóa nhựa" – biểu hiện là vỏ dây bị xỉn màu, xuất hiện các vết nứt chân chim, khi uốn cong rất dễ nứt toác trơ lõi thủy tinh.

2. Quy trình bảo dưỡng 3 bước ngay tại công trường sau mỗi ca trực

Để bảo vệ thiết bị, tổ đội thi công cần thiết lập kỷ luật thực hiện nghiêm túc 3 bước vệ sinh nhanh sau mỗi ca kéo cáp:

Bước 1: Vuốt sạch bùn đất và hóa chất khi thu dây

Khi quay vô lăng rổ chứa để thu dây ghi về khung, tuyệt đối không để dây kéo rê bùn đất trực tiếp vào rổ. Hãy bố trí một người thợ cầm giẻ ẩm (hoặc miếng mút xốp) ôm chặt lấy thân dây ngay tại miệng hố ga. Khi dây ghi chạy qua, giẻ sẽ gạt bỏ toàn bộ bùn sình, hóa chất bám bẩn và lớp gel bôi trơn thừa, đảm bảo sợi ghi cuộn vào rổ hoàn toàn sạch sẽ và khô ráo.

Bước 2: Kiểm tra gờ xước và búp đồng dẫn hướng

Dùng mắt và tay rà soát nhanh dọc thân dây xem có vị trí nào bị đá sắc cạnh trong lòng cống cào rách vỏ hay không. Đồng thời, lắc mạnh phần búp đồng đúc ở đầu dây xem mối ép thủy lực có bị rơ lỏng sau một ngày chịu tải căng hay không. Nếu có hiện tượng lỏng, phải đánh dấu để xử lý dập lại cốt trước ca làm việc tiếp theo.

Bước 3: Tra dầu mỡ vào cụm cơ khí trục quay

Cơ cấu vòng bi trục quay và phanh hãm (Brake) của khung thép rất dễ bị rỉ sét do bụi công trường và hơi nước hố ga bám vào. Hãy xịt một lớp dung dịch chống rỉ sét WD-40 hoặc tra một chút mỡ bò vào ổ bi định kỳ hàng tuần để trục quay luôn mượt mà, không bị kẹt cứng khi xả dây.

3. Chuyên mục Hỏi/Đáp (FAQ) về bảo quản cuộn ghi mồi

Câu hỏi 1: Cuộn dây ghi của tôi bị dính nhiều keo nến và nhựa đường bám chặt khi luồn qua cống cũ, dùng chất gì để tẩy rửa an toàn?
Trả lời: Bạn tuyệt đối không được dùng axeton (nước rửa sơn móng tay) hay xăng thơm để tẩy, vì các chất này sẽ làm hòa tan và mủn lớp vỏ nhựa Epoxy bảo vệ. Hãy dùng dầu hỏa (Kerosene) hoặc cồn y tế thấm vào giẻ lau để lau nhẹ nhàng, nhựa đường và tạp chất sẽ tự động tan ra mà không gây hại cho vỏ dây ghi.

Câu hỏi 2: Có cần phải xả hết toàn bộ dây ghi ra khỏi lồng sắt khi lưu kho lâu ngày không?
Trả lời: Không cần thiết. Kết cấu sợi thủy tinh tinh khiết có tính đàn hồi cực tốt, không bị hiện tượng mỏi vật liệu hay biến dạng vĩnh viễn khi cuộn tròn trong rổ sắt. Bạn cứ thu gọn dây vào khung, khóa phanh an toàn và xếp gọn vào kho là được.

Kết luận

"Của bền tại người" – việc tuân thủ nghiêm ngặt quy trình bảo dưỡng và lưu kho ghi kéo cáp ngầm sợi thủy tinh không chỉ giúp nhà thầu tiết kiệm hàng chục triệu đồng chi phí thay thế vật tư mỗi năm, mà còn đảm bảo thiết bị luôn ở trạng thái sẵn sàng chiến đấu cao nhất khi bước vào các chiến dịch cuốn chiếu tiến độ dự án.